OEE nedir? Toplam ekipman etkinliği ve hesaplaması
OEE, bir makinenin planlanan sürede olabileceğinin ne kadarını sağlam parça olarak ürettiğini tek bir yüzdeyle gösterir. Formülü, örnek tabloyu ve verinin nereden toplanacağını anlattık.
OEE (Toplam Ekipman Etkinliği) nedir?
OEE (Overall Equipment Effectiveness — Toplam Ekipman Etkinliği), bir makinenin ya da hattın verimliliğini üç kaybı birlikte ölçerek değerlendirir: makine durdu mu, çalışırken yavaşladı mı, ürettiklerinin ne kadarı sağlam çıktı?
"Makine bütün gün çalıştı" demek tek başına bir şey söylemez. OEE, farklı makineleri, vardiyaları ve dönemleri aynı ölçüyle karşılaştırmayı ve iyileştirmenin nereden başlaması gerektiğini görmeyi sağlar. %100 OEE; planlanan sürenin tamamında, ideal hızda ve hiç hurda çıkarmadan üretim demektir.
OEE'nin üç bileşeni
Kullanılabilirlik
Çalışma süresi ÷ planlanan üretim süresi. Arızalar, kalıp / ayar değişimleri ve malzeme beklemeleri düşürür.
Performans
(Üretilen adet × ideal çevrim süresi) ÷ çalışma süresi. Küçük duraklamalar ve düşük hız düşürür.
Kalite
Sağlam adet ÷ üretilen adet. Hurda ve yeniden işleme düşürür.
OEE = Kullanılabilirlik × Performans × Kalite
Üç oran çarpıldığında aynı sonuca kısa yoldan da ulaşılır:
OEE = (sağlam adet × ideal çevrim süresi) ÷ planlanan üretim süresi
Planlı molalar ve üretim planı olmayan süreler planlanan üretim süresinden çıkarılır; OEE yalnızca üretim yapılması planlanan süreyi değerlendirir.
Örnek: bir CNC tezgahında tek vardiya
Vardiya 480 dakika; 45 dakika planlı mola ve toplantı var. Vardiya içinde 25 dakika arıza ve 35 dakika ayar / takım değişimi yaşandı. Parçanın ideal çevrim süresi 1,2 dakika. Vardiyada 280 parça üretildi, 14'ü hurdaya ayrıldı.
| Özellik | Hesap | Sonuç |
|---|---|---|
| Planlanan üretim süresi | 480 − 45 | 435 dk |
| Plansız duruş | 25 arıza + 35 ayar | 60 dk |
| Çalışma süresi | 435 − 60 | 375 dk |
| Kullanılabilirlik | 375 ÷ 435 | %86,2 |
| Performans | (280 × 1,2) ÷ 375 = 336 ÷ 375 | %89,6 |
| Kalite | (280 − 14) ÷ 280 = 266 ÷ 280 | %95,0 |
| OEE | 0,862 × 0,896 × 0,950 | %73,4 |
| Kontrol (kısa yol) | (266 × 1,2) ÷ 435 = 319,2 ÷ 435 | %73,4 |
Sonuç nasıl okunur?
Tezgah bu vardiyada olabileceğinin yaklaşık dörtte üçü kadar sağlam parça üretti. Kayıpların en büyüğü kullanılabilirlikte (%13,8): 60 dakikalık duruşun 35 dakikası ayar ve takım değişiminden geliyor. İyileştirmeye ayar süresini kısaltarak başlamak, hurdaya odaklanmaktan daha hızlı sonuç verir.
OEE'yi düşüren altı büyük kayıp
- Arızalar — plansız makine duruşları (kullanılabilirlik)
- Ayar, kalıp ve takım değişimleri (kullanılabilirlik)
- Küçük duraklamalar — sıkışma, sensör, kısa beklemeler (performans)
- Düşük hız — ideal çevrim süresinin üzerinde çalışma (performans)
- Başlangıç hurdası — ayar sonrası ilk parçalar (kalite)
- Üretim hurdası ve yeniden işleme (kalite)
OEE için gereken veri nereden gelir?
EPROX ERP'de hazır, kutudan çıkan bir OEE panosu bulunmaz. OEE'yi hesaplamak için gereken veriler ise üretimin içinde, kaynağında toplanır:
- KEOS istasyon terminali: operasyonun başlangıç ve bitiş zamanı kendiliğinden yazılır; üretilen, fire ve duruş işin üzerinde girilir
- Hurda nedenleri operasyona ve terminale bağlanır
- Saha Ağ Geçidi: Modbus TCP destekli PLC ve sayaçlardan sayaç ve proses değerleri okunur (yalnızca okuma)
- Reçete rotasındaki adet başı süre, ideal çevrim süresi için referans alınabilir
- OEE'yi gösteren rapor, formül ve panolar tasarım modülüyle firmanıza göre kurulur
Bu kurulumu makinelerinizin bağlantı durumuna ve vardiya düzeninize göre Eprom danışmanıyla birlikte planlarız. Ayrıntılar için KEOS ve Saha sayfasına bakabilirsiniz.
OEE'yi yükseltmek için ilk adımlar
- 01
Önce doğru ölçün
Duruşu anında ve nedeniyle, adedi makineden ya da terminalden alın; vardiya sonu hafızadan doldurulan form OEE'yi olduğundan yüksek gösterir.
- 02
En büyük kayıptan başlayın
Üç bileşenden hangisi en düşükse iyileştirme oradan başlar.
- 03
Ayar süresini kısaltın
Hazırlığı makine çalışırken yapmak (SMED yaklaşımı) çoğu zaman en hızlı kazançtır.
- 04
Önleyici bakım planlayın
Arızaya gelmeden yapılan periyodik bakım plansız duruşları azaltır.
- 05
Hurdayı nedenleriyle izleyin
Aynı neden tekrar ediyorsa süreçte kalıcı bir sorun vardır.
İlgili rehberler ve sayfalar
OEE nasıl hesaplanır?
Pres örneğiyle vardiya hesabı ve altı büyük kayıp.
Yazıyı okuyunKEOS ve Saha Ağ Geçidi
Dokunmatik istasyon terminali ve Modbus TCP ile makine verisi.
İnceleyinKalite ve Bakım
Kontrol planları, karantina, hurda nedenleri, periyodik bakım.
Modülü inceleyinMRP Nedir?
Brüt ve net ihtiyaç, asgari stok ve fire; dolap örneğiyle adım adım hesap.
Rehberi okuyunOEE hakkında sık sorulanlar
İyi bir OEE değeri kaçtır?
Sektöre, makineye ve ürün karışımına göre değişir. Literatürde %85 sık anılan bir referanstır; asıl önemli olan kendi başlangıç değerinizi ölçmek ve zaman içinde iyileştirmektir.
Planlı molalar OEE'ye dahil mi?
Hayır. Planlı molalar ve üretim planı olmayan süreler planlanan üretim süresinden çıkarılır.
İdeal çevrim süresi nereden alınır?
Makinenin o parça için ulaşabileceği en kısa sağlıklı çevrim süresidir; üretici değeri, kalıp / program verisi veya ölçülmüş en iyi değer kullanılabilir. Değer gerçekçi değilse performans oranı %100'ü aşabilir; bu bir veri hatası işaretidir.
EPROX ERP'de hazır OEE panosu var mı?
Hayır. EPROX ERP, OEE için gereken üretilen, fire ve duruş verisini KEOS terminallerinden, makine sayaçlarını Saha Ağ Geçidi'nden toplar. OEE'yi gösteren rapor ve panolar tasarım modülüyle firmanıza göre kurulur.
Atölyenizdeki duruş ve fire verisini konuşalım
Makinelerinizin ve istasyonlarınızın durumuna göre hangi verinin nasıl toplanacağını birlikte planlayalım.
- 30–45 dakikalık çevrim içi veya yerinde demo
- Sektörünüze uygun örnek kurulum
- Kendi reçete ve sipariş örneklerinizle
- Satın alma zorunluluğu yok
Formu doldurmak istemezseniz bizi 0212 728 01 03 numarasından arayabilir ya da WhatsApp'tan yazabilirsiniz.
Demo isteği
Yıldızlı alanlar zorunludur.